رز سفید | White Rose

با پایان یافتن جنگ جهانى دوم، تقریباً هر آلمانى به خاطر سکوت در برابر جنایتکاران سهمى از بار مسئولیت جنایات نازى‏ ها را احساس مى‏ کرد. البته بار مسئولیت هیچ کدام به اندازه رهبران نازى نبود که نه تنها آلمان، بلکه سراسر اروپا را به ورطه جنگ و نابودی کشانده بودند. دستیاران هیتلر، مقاماتى که ماشین جنگ نازى را به کار مى‏ انداختند، بیش از همه مسئول بودند. برخلاف توهم برخی ساده لوحان، فاتحان جنگ بیش از آن که مشغول نوشتن تاریخ باشند، در پى یافتن، بازداشت و مجازات این افراد بودند.

با وجود تلاش فراوان، بسیارى از نازى‏ هاى جنایتکار در بهار ۱۹۴۵ از دست متفقین گریختند. هیتلر و نزدیک‏ترین دستیارانش با صحنه سازی خودکشى به پناه واقعی شان در آمریکای لاتین فرار کردند. دیگر مقامات عالى‏ رتبه مخفیانه از اروپا خارج شدند، اما ۲۲ تن از بدنام‏ترین مجرمان نازی فرصت فرار نیافتند.

نیروهای متفقین آن‏ها را بازداشت و زندانى کردند و براى محاکمه به دادگاه نظامى بین‏ المللى تحویل دادند که صرفاً به منظور محاکمه جنایتکاران نازى تشکیل شده بود. دادگاه نظامى بین ‏المللى در تاریخ بى‏ سابقه بود. پیش از این، کشورها هیچ‏گاه منابع خود را صَرفِ طلبِ عدالت جهانى نمى‏ کردند. جنایات، حتى جنایات سازمان ‏یافته و در مقیاس بزرگ، موضوعى ملى تلقى مى‏ شد که به کسانى که از آن‏ها آسیب دیده بودند و نه به مردمان دیگر مربوط مى ‏شد. بنابراین، مجازات جنایتکاران وظیفه خود کشورها بود.

این برداشت که ترور، ویرانگرى، و کشتار در طول جنگ را باید جرایم کیفرى به حساب آورد نیز جدید بود. بنا بر سنت، بازداشت به جرم وحشیگرى بخشى از بهایى تلقى مى‏ شد که براى درگیرى در جنگ پرداخت مى‏ شد. اینک براى نخستین بار دادگاهى مرکب از نمایندگان کشورهاى مختلف وظیفه تعقیب و مجازات مُسببان فجایع زمان جنگ را که به تمام جهان مربوط مى‏ شد، برعهده مى‏ گرفت.

نازى‏ ها به هنگام دست زدن به جنگى تجاوزکارانه مرتکب جرایمى نه فقط در یک کشور بلکه در سراسر قاره اروپا شده بودند. بنابراین، دادگاه نظامى بین ‏المللى مسئولیت داشت حکومت قانون را در آینده در همه‏ جا تضمین کند. قضات و حقوقدانان از ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، و اتحاد جماهیر شوروى از اوت ۱۹۴۵ تا سپتامبر ۱۹۴۶ در نورنبرگ گرد آمدند تا در دادگاه با مردانى روبرو شوند که به یک برنامه مُدهش قتل و آدمکشى جامه عمل پوشانده بودند.

برگرفته از کتاب: محاکمات نورنبرگ
نوشته: جان داونپورت
ترجمه: مهدی حقیقت خواه
ناشر: ققنوس